شیر و فرآورده های آن

تست میکروبی شیر و فرآورده‌های لبنی

اهمیت انجام آزمون میکروبی شیر

شیر به‌دلیل ترکیب غنی از مواد قندی، پروتئینی و چربی، یکی از مناسب‌ترین محیط‌ها برای رشد و تکثیر میکروارگانیسم‌ها است. این ویژگی، در کنار حساسیت بالای شیر به شرایط محیطی، ضرورت انجام آزمون‌های میکروبی منظم را دوچندان می‌کند.

دما، آلودگی‌های محیطی، تجهیزات شیردوشی، مخازن جمع‌آوری، و شرایط نگهداری از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر بار میکروبی شیر هستند. رشد سریع میکروارگانیسم‌ها به‌ویژه در دمای بالاتر از ۱۶ درجه سانتی‌گراد می‌تواند منجر به فساد زودرس، تغییر طعم، و کاهش کیفیت فرآورده‌های لبنی شود.

گروه‌های اصلی میکروارگانیسم‌ها در شیر

1-باکتری‌های بیماری‌زا: شامل Staphylococcus aureus، Listeria monocytogenes و Salmonella spp. که می‌توانند مخاطرات جدی برای سلامت مصرف‌کننده ایجاد کنند.
2- باکتری‌های فاسدکننده: مانند Bacillus cereus و Enterobacteriaceae که موجب کاهش ماندگاری و فساد محصول می‌شوند.
3- باکتری‌های تخمیری: مانند Lactobacillus spp. و Streptococcus thermophilus که نقش مفیدی در تولید فرآورده‌های تخمیری مانند ماست و پنیر دارند.

آزمون‌های میکروبی قابل انجام در آزمایشگاه پارس

آزمایشگاه پارس با رعایت الزامات ISO 17025:2017 و بر اساس استانداردهای ملی از جمله INSO 2406 و INSO 8923-5، مجموعه‌ای از آزمون‌های اختصاصی را بر روی شیر خام، شیر پاستوریزه و فرآورده‌های لبنی انجام می‌دهد:

شمارش کل باکتری‌ها (Total Viable Count)

شمارش کپک و مخمر

شمارش کلی‌فرم‌ها و اشرشیا کلی (E. coli)

شمارش انتروباکتریاسه

شناسایی استافیلوکوکوس اورئوس (Staphylococcus aureus)

شمارش باسیلوس سرئوس (Bacillus cereus)

شناسایی لیستریا مونو‌سیتوژنز و سالمونلا

تعیین بار میکروبی محصولات تخمیری (ماست، دوغ، پنیر و…)

آماده‌سازی و نگهداری نمونه‌ها

نمونه‌ها مطابق دستورالعمل استانداردهای ملی، بلافاصله پس از دریافت در دمای کنترل‌شده نگهداری شده و فرآیند آماده‌سازی طبق INSO 8923-5 انجام می‌شود تا از دقت و صحت نتایج اطمینان حاصل گردد.

هدف از انجام آزمون

انجام آزمون‌های میکروبی در شیر و فرآورده‌های آن نه‌تنها به کنترل کیفیت و ایمنی محصول کمک می‌کند، بلکه شاخصی برای پایش بهداشت دامداری، خطوط تولید و زنجیره‌ی نگهداری و توزیع نیز محسوب می‌شود.

رویکرد آزمایشگاه پارس

آزمایشگاه پارس با استفاده از محیط‌های کشت استاندارد، تجهیزات دقیق و روش‌های آماری معتبر، تحلیل جامع میکروبی شیر و فرآورده‌های لبنی را انجام داده و نتایج را در قالب گزارش‌های رسمی و قابل استناد برای ارائه به سازمان غذا و دارو یا سازمان ملی استاندارد فراهم می‌نماید.