آزمون کاشت یا ایمپلنت یکی از آزمونهای کلیدی زیستسازگاری است که مطابق با استاندارد ISO 10993-6 انجام میشود. هدف این آزمون، ارزیابی توانایی یک ماده یا وسیله پزشکی در ایجاد یا عدم ایجاد واکنشهای نامطلوب در بدن است.
در این تست، نمونهی مورد نظر بهطور مستقیم در بدن حیوان کاشته میشود و سپس طی یک بازهی زمانی مشخص، واکنشهای بافتی و ایمنی بدن بررسی میگردند.
کوتاهمدت: کمتر از 12 هفته
بلندمدت: بیشتر از 12 هفته
مطابق با استاندارد ISO 10993-1:2018:
تجهیزات یا ملزومات پزشکی که بیش از 24 ساعت با غشای مخاطی یا سطوح آسیبدیده (مانند زخم) در تماس باشند.
وسایلی که بیش از 30 روز تماس غیرمستقیم با خون داشته باشند.
هرگونه وسیله کاشتنی (در تماس با بافت، استخوان یا خون) فارغ از مدت زمان استفاده.
زیرجلدی (Subcutaneous Implantation) → کاشت نمونه در زیر پوست حیوان.
داخل استخوانی (Intraosseous Implantation) → کاشت در استخوان برای بررسی سازگاری مواد ارتوپدی و دندانی.
داخل عضلانی (Intramuscular Implantation) → کاشت در عضله برای ارزیابی واکنشهای بافت نرم.
انتخاب مدل حیوانی → معمولاً خرگوش آلبینو به دلیل هزینه مناسب و شباهت سیستم ایمنی به انسان.
آمادهسازی محصول → استریلسازی کامل نمونه برای جلوگیری از آلودگی.
جراحی و کاشت → کاشت نمونه در محل تعیینشده (پوست، استخوان یا عضله).
دوره مشاهده → حیوان طی چند هفته تا چند ماه تحت نظر قرار میگیرد.
ارزیابی نهایی → برداشت نمونه و بررسیهای هیستوپاتولوژیک (التهاب، رشد بافت فیبروزی، تحلیل بافت و واکنشهای ایمنی).
التهاب (قرمزی، تورم، درد، گرما)
عفونت (چرک، تب، لرز)
تحلیل یا نکروز بافتی
رشد غیرطبیعی سلولها (در موارد نادر، خطر سرطانزایی)
مزایا:
ارزیابی واقعگرایانه و نزدیک به شرایط بدن انسان
بررسی جامع واکنشهای بافتی، التهابی و ایمنی
معایب:
نگرانیهای اخلاقی به دلیل استفاده از حیوانات
پرهزینه و زمانبر بودن (به دلیل جراحی و مراقبتهای پس از آن)
تأیید ایمنی و کارایی تجهیزات پزشکی قبل از ورود به بازار
بررسی ایمپلنتهای ارتوپدی، دندانی و کاشتنیهای نرمتنی
ارائه مستندات به مراجع نظارتی مانند FDA و سازمانهای بینالمللی استاندارد
آزمون کاشت یکی از حیاتیترین مراحل در فرآیند توسعه، ارزیابی و اخذ تأییدیه تجهیزات پزشکی کاشتنی است و تضمین میکند که محصول در تماس بلندمدت با بدن، ایمن و قابل اعتماد خواهد بود.