آزمون سمیت ژنی یکی از مهمترین تستهای زیستسازگاری است که مطابق با استاندارد بینالمللی ISO 10993-3 انجام میشود. هدف اصلی این آزمون، بررسی تأثیر یک ماده یا محصول بر DNA سلولهاست؛ یعنی مشخص میکند که آیا ماده میتواند موجب آسیب ژنتیکی، جهش DNA یا حتی ایجاد سرطان در بلندمدت شود یا خیر.
DNA نقش حیاتی در ذخیره و انتقال اطلاعات ژنتیکی دارد، بنابراین هرگونه آسیب به آن میتواند اثرات جدی بر سلامت انسان یا حیوان داشته باشد. به همین دلیل، آزمون سمیت ژنی بخشی جداییناپذیر از ارزیابی ایمنی مواد دارویی، غذایی، آرایشی–بهداشتی و تجهیزات پزشکی است.
این تستها هم بهصورت برونتنی (in vitro) و هم درونتنی (in vivo) انجام میشوند. بسته به نوع ماده و هدف آزمون، یکی یا ترکیبی از روشهای زیر بهکار میرود:
یکی از متداولترین تستهای جهشزایی باکتریایی است که از سویههای خاص Salmonella و E. coli استفاده میکند. اگر ماده مورد آزمایش باعث بازگشت جهش در این باکتریها شود، بهعنوان ماده جهشزا شناخته میشود.
این روش برای شناسایی آسیبهای کروموزومی در سلولهای پستانداران استفاده میشود. وجود میکرونوکلئوس (هستههای کوچک اضافی) نشاندهنده وقوع شکست یا خطا در تقسیم کروموزومهاست.
در این روش با تکنیک ژل الکتروفورز، میزان آسیب DNA در تکسلولها بررسی میشود. سلولهای آسیبدیده ظاهری شبیه دنباله دنبالهدار (Comet) پیدا میکنند.
از سلولهای پستانداران برای شناسایی جهشهای ژنی خاص در ژن HPRT استفاده میشود. این روش برای مواد دارویی و شیمیایی کاربرد ویژهای دارد.
برای بررسی اثرات جهشزایی مواد در بدن حیوانات آزمایشگاهی (مانند موشها و رتها) انجام میشوند. بهطور مثال:
OECD 474: آنالیز انحرافات کروموزومی در مغز استخوان
OECD 475: بررسی میکرونوکلئوس در مغز استخوان یا خون محیطی
ارزیابی ایمنی محصولات: مواد دارویی، غذایی، آرایشی و تجهیزات پزشکی باید قبل از عرضه از نظر ژنتوکسیک بودن بررسی شوند.
شناسایی عوامل سرطانزا: بسیاری از مواد شیمیایی میتوانند با آسیب DNA باعث سرطان شوند؛ این تستها در شناسایی آنها حیاتیاند.
مطالعه سموم محیطی: آلایندههای هوا، آب و خاک از نظر آسیب ژنتیکی باید ارزیابی شوند.
حمایت از تحقیقات علمی: برای درک مکانیسمهای آسیب و ترمیم DNA و توسعه داروهای جدید استفاده میشود.
توسعه داروها و درمانها: غربالگری اولیه داروها برای کاهش ریسک جهشزایی و عوارض جانبی.
در آزمایشگاه پارس، آزمونهای سمیت ژنی مطابق با استانداردهای بینالمللی ISO 10993-3، OECD و الزامات سازمان غذا و دارو انجام میشوند.
ویژگیهای کلیدی خدمات ما:
تجهیزات پیشرفته مولکولی و تصویربرداری
تیم علمی متخصص و مجرب
ارائه گزارشهای رسمی، ترجمهشده و معتبر برای مراجع قانونی
انطباق کامل با استاندارد ISO/IEC 17025 و اصول GLP
آزمون سمیت ژنی ابزاری حیاتی برای اطمینان از ایمنی و غیرسرطانزا بودن محصولات است. این تستها با شناسایی خطرات پنهان مواد، از سلامت بیماران و مصرفکنندگان محافظت کرده و به تولیدکنندگان کمک میکند تا محصولات خود را با اطمینان و اعتبار بیشتر وارد بازار کنند.